Ինչից սկսվում է առավոտը/ С чего начинается утро

Առավոտս սկսվեց երեք նկատողությունից։ Կանգառում, որտեղ կանգնում են միայն երթուղայինները, չկա ոչ մի աղբաման։ Գալիս են երկու արտասահմանցի և սկսում են ծխել։ Մեկը մի քիչ հեռու նստած է։ Երկուսը հերթով նետում են գետնին։ Սկզբում մեկին եմ մոտենում, հետո՝ երկրորդին։ Ցույց եմ տալիս, որ քսան մետր հեռավորության վրա երկու մեծ աղբաման կա։ Ի պատասխան՝ մեկը ցույց է տալիս ցանկապատի մյուս կողմը, որտեղ լիքը աղբ է կուտակված։

— Սա բնավ պատճառ չէ աղբ նետելու,— պատասխանում եմ ես։

Մի քիչ հետո մոտենում է երթուղայինը, և մտնելուց առաջ մի հայ ծխախոտի մնացորդը գետնին է նետում։ Ճիշտն ասած՝ ես դա չեմ տեսել, բայց արտասահմանցիներից մեկը ցույց է տալիս՝ իբր նայիր, քո հայրենակիցն ինքն է աղբ նետում։ Կարող էր պատահել, որ նկատողություն չանեի, բայց այս դեպքում չէի կարող լուռ մնալ։ Միանգամից ասում եմ.

— Աղբը մի նետիր։
— Բա ինչ անեմ, ձեռքում պահե՞մ,— պատասխանում է նա։

Նա անցնում է դեպի վերջը, իսկ ես զգում եմ, որ մեր զրույցը պիտի շարունակվի։ Նստում եմ նրա կողքին և ասում.

— Պետք չէ աղբ նետել։
— Բա ինչ անեմ, ձեռքում պահե՞մ։
— Կարող ես գրպանդ դնել։
—Դրանով հայրենիք չես պաշտպանում։
— Նույնիսկ դրանով ես պաշտպանում։
— Ոչ։

Ես որոշեցի մի քիչ հանգստանալ։ Հասկացա, որ խոսակիցս ամեն դեպքում պաշտպանողական դիրք ունի։ Մի քիչ հետո ծանոթացանք և շարունակեցինք զրույցը ավելի հանգիստ ու եղբայրական ձևով։ Փորձեցի բացատրել, որ սա մեր տունն է, և ընդհանրապես՝ ինչպես կարող եմ նկատողություն անել այլ երկրի ներկայացուցչին, երբ նույն պահին իմ հայրենակիցը մեր աչքի առաջ աղբ է նետում։ Մեզնից ոչ ոք իր կարծիքը չփոխեց։ Վերջում ես հաջողություն մաղթեցի և դուրս եկա։ Չնայած նա համաձայն չէր ինձ հետ, բայց այս զրույցը հաստատ չի մոռանա, և ապագայում դա իր արդյունքը կտա։

Мое утро началось с трех замечаний. На остановке, где стоят только маршрутки, нет ни одной урны. Подходят два иностранца и начинают курить. Один сидит немного в стороне. Оба по очереди бросают окурки на землю. Сначала я подошел к одному, потом — ко второму. Показываю, что в двадцати метрах стоят две большие урны. В ответ один из них показывает на другую сторону забора, где скопилось много мусора.

— Это совсем не причина мусорить, — отвечаю я.

Чуть позже подходит маршрутка, и перед тем как войти, один армянин бросает окурок на землю. Честно говоря, я этого не видел, но один из иностранцев показывает мне, мол, смотри, твой соотечественник сам бросает мусор. Может быть, я и не сделал бы замечание, но в этом случае не мог промолчать. Я сразу говорю:

— Мусор не бросай.
— А что мне делать, в руках держать? — отвечает он.

Он проходит в конец салона, а я понимаю, что разговор, скорее всего, продолжится. Сажусь рядом с ним и говорю:

— Не нужно мусорить.
— А что мне делать, в руках держать?
— Можешь положить в карман.
—Этим ты родину не защищаешь.
— Этим так же защищают.
— Нет.

Я решил немного успокоиться. Понял, что мой собеседник в любом случае занимает оборонительную позицию. Немного спустя мы познакомились и продолжили разговор уже в более спокойной и по-братски форме. Я попытался объяснить, что это — наш дом, и вообще, как я могу делать замечания представителям других стран, если в тот же момент мой соотечественник на наших глазах бросает мусор. Мы оба остались при своем мнении. В конце я пожелал ему удачи и вышел. Хотя он со мной не согласился, но этот разговор он точно не забудет, и в будущем это даст свой результат.